IECEx en ATEX uitgelegd:

IECEx en ATEX beschrijven beiden eisen die gelden voor de productie, installatie en bediening van elektrische en niet elektrische apparatuur bedoeld voor gebruik in (potientieel) explosiegevaarlijke omgevingen.

Ex-apparatuur, afgeleid van "explosieveilig", duidt op apparatuur die ontworpen is om veilig mee te werken in potentieel explosieve atmosferen. Deze omgevingen kunnen gassen, dampen, nevels of stofdeeltjes bevatten die onder bepaalde omstandigheden kunnen ontsteken. De Ex-aanduiding geeft weer dat de apparatuur geen ontstekingsbron vormt, waardoor ongelukken worden voorkomen en personeel en activa worden beschermd. IECEx is een mondiaal geaccepteerde norm.

ATEX is een Europese richtlijn die staat voor "Atmosphères Explosibles". Het omvat apparatuur en beschermingssystemen die bedoeld zijn voor gebruik in potentieel explosieve atmosferen om mensen te beschermen tegen de effecten van een explosie. ATEX is in Europa verplicht, IECEx is een vrijwillige certificering die als basis kan dienen voor andere lokale certificeringen elders ter wereld.

IECEx en ATEX – vereisten

Het implementeren van vereisten is cruciaal om de veiligheid op de werkplek te waarborgen. Door potentiële ontstekingsbronnen te identificeren en te beheren, kunnen bedrijven het risico op explosies minimaliseren.

IECEx-zones vragen om passende maatregelen. Zo is de werkgever onder meer verplicht:

• Ex-gebieden aanwijzen en te markeren

• ontstekingsbronnen in deze gebieden te vermijden

• de gevolgen van een mogelijke explosie te voorkomen

• explosiebeveiligingsmaatregelen te documenteren

ATEX richtlijnen vragen ook om passende maatregelen. Zo is de werkgever verantwoordelijk voor:

• het inschatten van gevaar

• het nemen van passende maatregelen

• competentie van werknemers, installateurs, reparateurs en ontwerpers

Potentieel explosieve atmosferen - scheidslijn

Een potentieel explosieve atmosfeer is een ruimte waar het mogelijk is dat een explosief mengsel (van minimaal 0,01 m3 volume in een besloten ruimte) kan ontstaan waarvan de explosie een drukverhoging van minimaal 5 kPa zou veroorzaken.

Er vindt geen explosie plaats als de brandbare stof in een mengsel van lucht waarden aanneemt onder de onderste explosiegrens  (te arm) en boven de bovenste explosiegrens (te rijk).

Wat is het Divisiemodel?

Het Divisiemodel wordt vooral gebruikt in de Verenigde Staten en Canada, terwijl de rest van de wereld doorgaans een zonesysteem hanteert. Divisie 2 komt overeen met zone 2, terwijl Divisie 1 zone 0 of 1 is. Het Divisiemodel wordt vooral gebruikt in de petrochemische industrie en biedt richtlijnen voor het installeren en selecteren van elektrische en niet-elektrische apparatuur om de veiligheid te waarborgen en het risico op explosies te minimaliseren.

Classificatie potentieel explosieve atmosferen

De indeling van explosiegevaarlijke zones gebeurt op basis van de waarschijnlijkheid en de duur van het optreden van een explosieve atmosfeer.

• Zone G - de atmosfeer bevat (of heeft het risico te bevatten) explosieve vloeistoffen, dampen of gas
• Zone D - een explosieve atmosfeer bevat (of heeft het risico te bevatten) explosieve vaste stoffen, vezels of stofdeeltjes inclusief maar niet beperkt tot: korrels, houtvezels en zaagsel, diervoeding, meel
• Zone 0 - explosieve atmosfeer continu aanwezig, min. 1000 uur per jaar
• Zone 1 - explosieve atmosferen komen vaak voor, tussen 10 en 1000 uur per jaar
• Zone 2 - werknemers worden zijdens normaal werk niet blootgesteld aan explosieve atmosferen. Wanneer het optreedt, duurt het slechts een korte periode, minder dan 10 uur per jaar

Stof, poeder— en vezelzones

• Zone 20 - er is continu, langdurig of frequent een explosieve atmosfeer in de vorm van een brandbare stofwolk aanwezig
• Zone 21 - bij normaal gebruik kan van tijd tot tijd een explosieve atmosfeer in de vorm van een wolk brandbaar stof ontstaan
• Zone 22 - een bereik waarin tijdens normale werking een explosieve atmosfeer in de vorm van een wolk brandbaar stof in de lucht waarschijnlijk niet zal optreden. Als het toch gebeurt, zal het zeldzaam en van korte duur zijn.

Meten in explosiegevaarlijke omgevingen

Explosiegevaarlijke werkomgevingen stellen eisen met betrekking tot techniek die voldoet aan de strengste veiligheidseisen. JUMO beschikt over een uitgebreid aanbod gespecialiseerde apparatuur.

Temperatuurmeting

De JUMO PROCESStemp weerstandstemperatuursensor beschikt over ATEX— en IECEx goedkeur voor explosiegevaarlijke omgevingen. Hij is ideaal voor gebruik in gevaarlijke omgevingen vanwege de robuuste behuizing van roestvrij staal, titanium, tantaal, Inconel® of HASTELLOY®, een bedrijfstemperatuur tot 600°C en een IP65-beschermingsklasse.

Ex-i geïsoleerde schakelversterker

De JUMO Ex-i geïsoleerde schakelversterker biedt betrouwbaarheid, galvanische scheiding en veilige overdracht van schakelsignalen in een breed toepassingsgebied. Het instrument kan worden geïnstalleerd in Ex-zone 2 en worden gebruikt met een sensor in zone 0.

Niveaumeting

De JUMO dTRANS p33 niveausensor is ontworpen voor toepassing in explosiegevaarlijke omgevingen. Door de ATEX en IECEx-normering is de sensor geschikt voor o.a. chemische fabrieken en raffinaderijen. Drukbereiken van 0 tot 600 bar kunnen met een nauwkeurigheid van +/— 0,1% FS worden gemeten. De robuuste uitvoering is bestand tegen corrosieve stoffen en temperaturen van -40 tot +85 ℃. Zowel verticale als horizontale installatie is mogelijk.

Over de schrijver

Mijn naam is Saskia van der Laan en ik al geruime tijd bij JUMO waar ik mijn professionele vaardigheden combineer met mijn passie voor schrijven. Steeds met het doel om middels geschreven tekst, de techniek te vertalen naar de praktijk en de lezer te informeren en te inspireren. In mijn vrije tijd sport ik graag en geniet ik van een lange wandeling met de hond.