Opdracht

Ammoniak wassers voor mestkelders

In 2021 kromp de Nederlandse varkensstapel iets naar bijna 11,4 miljoen varkens. De omvang van onze kippenpopulatie nam af naar bijna 100 miljoen en de rundveestapel bleef met 3,8 miljoen runderen nagenoeg gelijk, aldus het CBS Nederland. Klaas de Boer, engineer bij Special Machines de Boer, houdt zich al een aantal jaren bezig met het stikstofprobleem en de behandeling van mest en ammoniak in de veeteelt. Door de ontwikkeling van slimme filtertechniek is de nieuwe luchtwasser van Klaas in staat om aantoonbaar grote hoeveelheden vloeibaar ammoniak terug te winnen. De gasvormige ammoniak wordt onttrokken uit de mestkelders van veehouders. Vervolgens wordt de ammoniak gewassen met een door Klaas de Boer zelf ontwikkeld spoelwater. Zo blijft de installatie geurvrij en wordt de ammoniak (NH3) omgezet naar ammonium (NH4): een niet giftig of bedwelmd gas. Dankzij dit spoelwater kan voor deze ammonium een E-nummer verkregen worden: dit is een code voor een stof die binnen de Europese Unie is toegelaten als additief (verbetering) van voedingsmiddelen die bedoeld zijn voor menselijke consumptie.

Circulaire economie

Bij reinigingsinstallaties is het belangrijk goed te kijken naar gevaarlijk afval. De installatie van Klaas de Boer slaat geen NH3 op, maar alleen NH4 ammonium. Elke installatie die wordt gekoppeld aan de mestketen wordt vanuit overheidswege gekeurd als zijnde onlosmakelijk verbonden met de stal (i.e. veehouderij). De wasserij van Klaas de Boer wordt geplaatst buiten de stal. Bijkomend voordeel van ammonium is dat het een directe bijdrage levert aan de circulaire economie en verdere verduurzaming van grondstoffen. Zo mag ammonium binnen de landbouwverordening zonder verwerking gebruikt worden als kunstmest. Ammonium kan met een nabehandeling weer worden omgezet in ammoniak en commercieel worden ge-upgrade naar bijvoorbeeld circulaire huishoudammoniak (5% per liter water) of worden gebruikt als schone brandstof. Deze schone brandstof produceert geen CO2 en wordt wereldwijd gebruikt voor tractors (Japan), vrachtwagens en schepen. Tevens kan ammonium met een nabehandeling worden gebruikt als energiedrager van waterstof (H). Dit wordt gekwalificeerd als “groene waterstof”, dat geproduceerd is zonder CO2.

Oplossing

Schone lucht voor dierenwelzijn

De ammoniak wasserij van Klaas de Boer voorkomt stikstofneerslag en de beruchte gierputdood van boeren. Ook kan men spreken van beter “dierwelzijn” door forse afname van ammoniakgassen in de stallen. Metingen hebben uitgewezen dat de installatie bijdraagt aan gezondere dieren. Kalveren kuchten geregeld om hun luchtwegen open te houden. De kalveren in de “schone” stal kuchten aanzienlijk minder dan kalveren in de overige stallen. Bij meting van de schofthoogte van kalveren bleken de kalveren in de “schone” stal 10 cm hoger te zijn dan in de overige stallen. De installatie van Special Machines de Boer, die in proefopstelling bij verschillende veeteeltbedrijven de ammoniakblokker genoemd wordt, filtert zo’n 7.500 kuub lucht per uur. Op het ogenblik staat een wasserij geïnstalleerd bij een kalveren boerderij, waarmee de techniek in de praktijk is bewezen (proven concept). Een Nederlandse Octrooi is geregistreerd, men werkt nog aan een Europese versie.

Betrouwbaar testen

Tijdens de testopstelling is de installatie van Special Machines de Boer o.a. uitgerust met pH en geleidbaarheidsmeetapparatuur van JUMO. Om snel en betrouwbaar meetresultaat te verkrijgen is gekozen voor de JUMO ecoLine pH elektrode met hoogwaardig UW glas. Voor de meting en de besturing van de geleidbaarheid is gebruik gemaakt van de JUMO CTI-500 inductieve geleidbaarheidsmeetomvormer en de JUMO AQUIS 500 regelaar. De geïntegreerde temperatuurmeting in de JUMO CTI-500 stelt Special Machines de Boer in staat om nauwkeurig en snel temperatuurcompensatie te kunnen doorvoeren. Bijkomend voordeel van de JUMO CTI-500 is de mogelijkheid tot het gecombineerd kunnen schakelen van meetbereik en temperatuurcoëfficiënt. De Aquis 500 is uitgevoerd met een kalibratielogboek en timer zodat het volledig potentieel van de JUMO meettechnologie kan worden benut. De IP67 beschermklasse maakt JUMO CTI-500 en JUMO Aquis 500 uitermate geschikt voor toepassing in luchtwassers.

Projectresultaat

Door de samenwerking met Special Machines de Boer dragen we samen verder bij aan de reductie van stikstofuitstoot in Nederland. JUMO stimuleert het gebruik van groene energie en de verdere verduurzaming van grondstofgebruik.