Strefa Ex – co to jest?

Strefa ex oznacza przestrzenie zagrożone wybuchem. Ryzyko występuje szczególnie tam, gdzie są produkowane, przetwarzane, transportowane lub przechowywane substancje wybuchowe, takie jak pyły, ciecze lub gazy.

Co to jest Ex?

Oznaczenie Ex to element oznakowania bezpieczeństwa. Informuje on o tym, że w budynku lub w jego pobliżu może wystąpić atmosfera wybuchowa, czyli stwarzająca ryzyko potencjalnego wybuchu. Powinien on zostać umieszczony w widocznym miejscu.

Strefa Ex – wymagania

Ta przestrzeń wymaga zastosowania odpowiednich środków. Pracodawca zobowiązany jest m.in:

• wyznaczyć obszary Ex

• unikać źródeł zapłonu w tych obszarach

• zapobiegać skutkom ewentualnego wybuchu

• udokumentować ochronę przeciwwybuchową

Strefy zagrożenia wybuchem – rozporządzenie

Minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach przemysłowych, gdzie występuje atmosfera wybuchowa, określone zostały w treści rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej.

Strefy zagrożone wybuchem – wyznaczanie

Strefa zagrożenia wybuchem wyznaczana jest w miejscach, gdzie możliwe jest wystąpienie mieszaniny wybuchowej (o objętości min. 0,01 m3 w zwartej przestrzeni), której wybuch spowodowałby wzrost ciśnienia o co najmniej 5 kPa.

Do wybuchu nie dojdzie, jeśli substancja palna w mieszaninie z powietrzem przyjmie wartości poniżej dolnej granicy wybuchowości oraz ponad górną granicą wybuchowości.

Division model

System wydziałowy (division model) jest stosowany głównie w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, podczas gdy reszta świata na ogół posługuje się systemem strefowym. Wydział 2 odpowiada strefie 2, natomiast Wydział 1 to strefa 0 lub 1.

Strefa ATEX

Atex – oznaczenia

Środowisko ATEX można podzielić na strefy, z których każda wiąże się z określonymi zagrożeniami i przepisami dotyczącymi użytkowania sprzętu. Z sześciu stref Ex trzy strefy gazowe i trzy strefy pyłowe określają miejsca, w których występuje zagrożenie wybuchem.

Strefy zagrożenia wybuchem – klasyfikacja

Podziału stref zagrożenia wybuchem dokonuje się podstawie prawdopodobieństwa i czasu występowania atmosfery wybuchowej.

• Strefa G – w atmosferze znajdują się (lub istnieje ryzyko ich wystąpienia): wybuchowa ciecz, opary lub gaz
• Strefa D – w atmosferze znajdują się (lub istnieje ryzyko ich wystąpienia): wybuchowe ciała stałe, włókna lub cząstki pyłu, m.in.: granulaty, włókna drzewne i pył z piły, pasza dla zwierząt
• Strefa 0 – atmosfera wybuchowa występuje stale, min. 1000 godzin rocznie
• Strefa 1 – atmosfera wybuchowa występuje często, od 10 do 1000 godzin w ciągu roku
• Strefa 2 – pracownicy nie są narażeni na atmosferę wybuchową w trakcie normalnej pracy. W przypadku wystąpienia utrzymuje się przez krótki okres czasu, rzadziej niż 10 godzin w ciągu roku

Strefy dla pyłów, proszków i włókien

• Strefa 20 – atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu występuje stale, przez długie okresy czasu lub często
• Strefa 21 – w normalnej pracy od czasu do czasu może występować atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu
• Strefa 22 – miejsce, w którym podczas normalnej pracy mało prawdopodobne jest wystąpienie atmosfery wybuchowej w postaci chmury palnego pyłu w powietrzu. Jeśli się to wydarzy, to tylko rzadko i na krótko.

Czujniki temperatury u wilgotności do strefy Ex

Czujnik rezystancyjny JUMO PROCESStemp posiada dopuszczenia ATEX i IECEx dla stref zagrożonych wybuchem. Idealnie sprawdzi się do pracy w niebezpiecznych warunkach, ze względu na swoją wytrzymałą obudowę wykonaną ze stali nierdzewnej, tytanu, tantalu, Inconel® lub HASTELLOY®, temperaturę pracy aż do 600°C oraz stopień ochrony IP65.