Ciepłomierz lub licznik energii cieplnej to przyrząd służący do pomiaru energii cieplnej dostarczanej do odbiornika za pośrednictwem obiegu grzewczego lub pobieranej z obiegu chłodniczego. Ciepłomierz oblicza energię cieplną na podstawie przepływu objętościowego czynnika obiegowego i różnicy temperatur między zasilaniem a powrotem. Różnica temperatur jest określana za pomocą 2 sond temperatury - zwykle termometrów oporowych lub cyfrowych czujników temperatury.
Pomiar energii cieplnej jest niezbędny wszędzie tam, gdzie trzeba ją rozliczać. Dotyczy to budynków mieszkalnych, obiektów komunalnych i zakładów przemysłowych. Wzrost kosztów energii sprawia, że rozliczenia oparte na rzeczywistym zużyciu stają się coraz ważniejsze, a często są wymagane prawnie.
Sondy mierzą temperaturę na zasilaniu i powrocie obiegu grzewczego, a różnica tych temperatur służy do dokładnego określenia zużycia energii cieplnej. Zbyt duża różnica w sygnałach wyjściowych czujników prowadzi do błędnych obliczeń zużycia energii. Dlatego czujniki temperatury są parowane zgodnie z normą EN 1434 - zawsze łączone są 2 sondy, których sygnały wyjściowe różnią się od siebie tylko minimalnie.
Najczęściej stosowane są platynowe czujniki temperatury o wartościach nominalnych 100 Ω (Pt100) i 1000 Ω (Pt1000). Stosowane są jednak również czujniki Pt500.
Czujniki temperatury do ciepłomierzy są zazwyczaj projektowane jako wtykane, z osłoną termometryczną o średnicy 5,0, 5,2 lub 6,0 mm. Dostępne są również sondy z głowicą przyłączeniową. Norma EN 1434-2 określa szczegółowe wytyczne w kontekście projektowania tych czujników, zapewniając ich zgodność z wymaganiami dotyczącymi dokładności i niezawodności.
Podłączając sondy temperatury do ciepłomierzy, pamiętaj o kilku kluczowych zasadach. Po pierwsze, sondy z kablami połączeniowymi muszą mieć równej długości przewody, których nie można skracać. Ponadto różne rezystancje przewodów mogą wprowadzić błędy pomiaru, szczególnie w systemach dwuprzewodowych.
W sondach z głowicą przyłączeniową użyj zacisków w głowicy do połączenia przewodów. Upewnij się, że obie sondy z platynowym chipowym czujnikiem temperatury są podłączone kablami tego samego typu i długości.
Norma EN 1434 wyznacza maksymalne długości kabli, po przekroczeniu których trzeba stosować technologię czteroprzewodową do podłączenia termometrów rezystancyjnych.
Czujniki temperatury w ciepłomierzach muszą być regularnie wymieniane i sprawdzane. Jednak wyłączenie ciśnienia w systemie bywa niemożliwe lub zbyt czasochłonne. Istnieją dwie metody zapewnienia szczelności systemu podczas wymiany czujnika temperatury:
Gdy punkt pomiarowy jest wyposażony w osłony termometryczne, można zainstalować w nich sondy temperatury. Po usunięciu czujnika, osłona termometryczna utrzymuje szczelność systemu, ale medium nie wchodzi w bezpośredni kontakt z sondą. To powoduje opóźnienie w reakcji pomiaru i dodatkowy błąd rozpraszania ciepła. Dlatego dla jak najdokładniejszego pomiaru temperatury zaleca się montaż czujników bez osłony termometrycznej.
Bezpośrednią instalację sond temperatury można zrealizować za pomocą zaworów kulowych zgodnych z normą EN 1434. Zawory te mają gwint wewnętrzny M10, w który wkręca się sondy temperatury, umożliwiając bezpośredni pomiar w medium. Po zamknięciu zaworu kulowego czujnik jest oddzielony od procesu i można ją wyjąć bez konieczności otwierania całego systemu.
Poniższy film pokazuje krok po kroku, jak prawidłowo zainstalować sondę temperatury w zaworze kulowym. W ten sposób można mieć pewność, że instalacja została przeprowadzona prawidłowo, a czujnik zapewnia wiarygodne wartości pomiarowe.
W naszym filmie dowiesz się, dlaczego prawidłowy montaż czujników temperatury do liczników ciepła i zimna ma kluczowe znaczenie. Rodzaj instalacji wpływa bowiem na dokładność pomiarów i prawidłowe rozliczanie kosztów energii.
Wyjaśniamy nie tylko różnicę między montażem symetrycznym a asymetrycznym, ale analizujemy też często niedoceniane skutki, takie jak błąd rozpraszania ciepła. Dowiesz się również, jaką rolę odgrywają osłony zanurzeniowe i jak wpływają one na zmierzone wartości. Otrzymasz także cenne wskazówki, jak zminimalizować błędy pomiarowe i zapewnić dokładne i wiarygodne pomiary temperatury. Zdobądź praktyczną wiedzę niezbędną do uniknięcia kosztownych błędów.
Skorzystaj z pomocy JUMO i obejrzyj poniższe wideo!
Aby zapewnić precyzyjny i niezawodny pomiar energii cieplnej, regularnie sprawdzaj metrologicznie sondy temperatury zgodnie ze specyfikacjami producenta lub wymogami krajowymi. W Polsce kalibrację urządzeń do pomiaru energii cieplnej (ciepłomierzy) wykonuje się co 5 lat.
Sprawdzaj czujniki również w przypadku niespójnych lub wyraźnie nieprawidłowych pomiarów oraz po większych naprawach lub modyfikacjach systemu ogrzewania lub chłodzenia.